Hagia Sophia Istanbul: Lịch Sử, Kiến Trúc Và Lưu Ý Tham Quan

Nhà thờ Hagia Sophia là công trình biểu tượng của Istanbul, khánh thành năm 537 dưới thời Đế quốc Byzantine, từng là thánh đường Chính thống giáo, rồi nhà thờ Hồi giáo, sau đó là bảo tàng, và từ năm 2020 trở lại thành nhà thờ Hồi giáo đang hoạt động. Điểm nổi bật nhất là mái vòm khổng lồ đường kính khoảng 31m. Khi tham quan, hãy ăn mặc kín đáo, nữ trùm khăn che tóc, và lưu ý khu vực tầng trên dành cho khách du lịch có thu vé riêng.

[Ảnh: Toàn cảnh Nhà thờ Hagia Sophia với mái vòm và bốn ngọn tháp]

Nhà thờ Hagia Sophia có lịch sử như thế nào?

Nhà thờ Hagia Sophia là công trình được hoàng đế Justinian I cho xây và khánh thành năm 537, trải qua nhiều vai trò khác nhau trong gần 1.500 năm. Ít nơi nào trên thế giới mang lớp lịch sử dày như vậy.

Theo dòng thời gian, công trình lần lượt là thánh đường Chính thống giáo Đông phương và là nhà thờ Cơ Đốc lớn nhất thế giới trong gần một nghìn năm. Sau khi Constantinople thất thủ năm 1453, người Ottoman chuyển nơi đây thành nhà thờ Hồi giáo. Đến năm 1934, công trình được chuyển thành bảo tàng và mở cửa miễn phí cho du khách trong nhiều thập niên. Tháng 7 năm 2020, Hagia Sophia được chuyển trở lại thành nhà thờ Hồi giáo đang hoạt động, và thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp tới cách khách du lịch tham quan ngày nay. Hiện công trình được UNESCO công nhận là di sản thế giới và đón hơn 3 triệu lượt khách mỗi năm.

Kiến trúc Nhà thờ Hagia Sophia đặc biệt ở điểm nào?

Điểm đặc biệt nhất của kiến trúc Hagia Sophia là mái vòm trung tâm khổng lồ đường kính khoảng 31m và cao khoảng 55m, được đỡ bằng hệ vòm cuốn và tam giác cầu khiến mái vòm như lơ lửng trên không. Đây là một kỳ tích kỹ thuật của thời Byzantine, do hai kiến trúc sư Anthemius xứ Tralles và Isidore xứ Miletus thực hiện.

Bên trong, công trình là sự pha trộn sống động giữa hai nền văn hóa. Bạn sẽ thấy các bức tranh khảm dát vàng (mosaic) thời Cơ Đốc giáo mô tả Chúa, Đức Mẹ và các hoàng đế Byzantine, trong đó nổi tiếng nhất là bức Deësis được bảo tồn tốt. Các cột đá cẩm thạch được lấy từ những công trình cổ quanh Địa Trung Hải. Thời Ottoman bổ sung 4 ngọn tháp (minaret) bên ngoài, cùng hốc cầu nguyện mihrab, bục giảng minbar, và những tấm thư pháp tròn cỡ lớn ghi tên Allah, nhà tiên tri Muhammad và bốn vị caliph dưới mái vòm. Chính sự đan xen giữa tranh khảm Cơ Đốc và thư pháp Hồi giáo làm nên nét độc nhất của nơi này.

[Ảnh: Mái vòm trung tâm và các tấm thư pháp tròn bên trong Hagia Sophia]

Bạn có thể đọc thêm: Nhà Thờ Xanh (Blue Mosque) Istanbul Có Gì Đặc Biệt? Lưu Ý Khi Tham Quan để hiểu rõ hơn về công trình đối diện Hagia Sophia qua quảng trường.

Tham quan Nhà thờ Hagia Sophia cần lưu ý gì về trang phục và giờ giấc?

Hagia Sophia hiện là nhà thờ Hồi giáo đang hoạt động, nên khách cần ăn mặc kín đáo, nữ trùm khăn che tóc, cởi giày khi vào khu trải thảm, và tránh giờ cầu nguyện. Đây là những lưu ý quan trọng nhất để buổi tham quan suôn sẻ.

Cụ thể, cả nam và nữ cần che vai và đầu gối, nữ nên có khăn che tóc theo quy định của nhà thờ Hồi giáo, và khăn cũng có bán ngay tại lối vào nếu bạn chưa mang theo. Về giờ giấc, Hagia Sophia đóng cửa với khách tham quan trong 5 giờ cầu nguyện mỗi ngày, và buổi cầu nguyện trưa thứ Sáu khoảng 12 giờ tới 14 giờ 30 là lần đóng dài nhất, nên hãy tra lịch cầu nguyện trước khi đến. Bên trong cần giữ yên lặng và không chụp ảnh người đang cầu nguyện. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, nữ khách nên mang sẵn một chiếc khăn mỏng trong túi để chủ động, vừa hợp khi vào Hagia Sophia vừa tiện cho các nhà thờ Hồi giáo khác.

Bạn có thể đọc thêm: Phố Cổ Sultanahmet Istanbul Đi Hết Bao Lâu? Lộ Trình Và Điểm Chính để hiểu rõ hơn về cách sắp xếp buổi tham quan khu phố cổ quanh Hagia Sophia.

[Ảnh: Khách tham quan ăn mặc kín đáo bên trong Hagia Sophia]

Vé vào Nhà thờ Hagia Sophia bao nhiêu và đi mất bao lâu?

Từ năm 2024, khách du lịch tham quan khu tầng trên (upper gallery) của Hagia Sophia qua lối riêng và trả vé khoảng 1.250 Lira, được niêm yết chính thức ở mức 25 euro cho khách quốc tế, trong khi tầng trệt là khu cầu nguyện chỉ dành cho người đến lễ. Trẻ em dưới 8 tuổi vào miễn phí khi có hộ chiếu.

Tấm vé này cho phép bạn lên tầng gallery để ngắm các bức tranh khảm Byzantine và toàn cảnh mái vòm từ trên cao, đây cũng là góc nhìn đẹp nhất trong công trình. Lưu ý là thẻ Museum Pass Istanbul không dùng được cho Hagia Sophia, và bên trong hiện không cho hướng dẫn viên thuyết minh nên bạn có thể dùng ứng dụng audio guide. Thời gian tham quan thường khoảng 45 phút đến 1 tiếng. Khi đi theo đoàn, vé Hagia Sophia thường đã nằm trong chương trình, nên bạn không phải tự lo khoản này. Bạn có thể tham khảo thêm các hành trình Du Lịch Thổ Nhĩ Kỳ có sẵn điểm tham quan này.

Nên ghép Nhà thờ Hagia Sophia với điểm nào ở Istanbul?

Nhà thờ Hagia Sophia nằm ở khu phố cổ Sultanahmet, đối diện Nhà thờ Hồi giáo Xanh qua quảng trường, sát Cung điện Topkapi và Bể chứa nước ngầm Basilica, nên rất dễ ghép trong nửa ngày tới một ngày. Đây là lý do hầu hết hành trình Istanbul đều bắt đầu từ khu vực này.

Trong bán kính đi bộ, Nhà thờ Hồi giáo Xanh ở ngay đối diện, chỉ khoảng 5 phút, Cung điện Topkapi cách chừng 10 phút và thường mở cửa lúc 9 giờ sáng, còn Bể chứa nước ngầm Basilica nằm gần đó. Đi xa hơn một chút là Chợ Grand Bazaar. Theo kinh nghiệm thực tế khi dẫn đoàn, ghép Hagia Sophia vào buổi sáng sớm rồi lần lượt qua các điểm này giúp cả nhóm tránh được dòng khách đông giữa trưa.

Hagia Sophia gần như luôn có trong các Tour Hà Nội Thổ Nhĩ Kỳ 8N7Đ, thường đi cùng Nhà thờ Hồi giáo Xanh, Cung điện Topkapi và một buổi du thuyền trên eo biển Bosphorus. Nếu muốn so sánh các lựa chọn, bạn có thể xem thêm lịch trình Du Lịch Thổ Nhĩ Kỳ Từ Hà Nội để sắp xếp thời gian cho hợp.

Bạn có thể đọc thêm: Cung Điện Topkapi Có Gì Đáng Tham Quan? Kho Báu, Hậu Cung Và Lịch Sử để hiểu rõ hơn về cung điện nằm ngay cạnh Hagia Sophia.

[Ảnh: Quảng trường Sultanahmet với Hagia Sophia và Nhà thờ Hồi giáo Xanh đối diện nhau]

Câu hỏi thường gặp

Khách không theo đạo Hồi có được vào Nhà thờ Hagia Sophia không? Có, khách du lịch thuộc mọi tôn giáo đều được vào tham quan khu tầng trên sau khi mua vé. Kể từ khi công trình trở lại làm nhà thờ Hồi giáo năm 2020, tầng trệt là khu cầu nguyện còn tầng gallery dành cho khách tham quan. Bạn chỉ cần tuân thủ quy định về trang phục, giữ yên lặng và cư xử tôn trọng trong không gian thờ tự.

Tên Hagia Sophia nghĩa là gì? Hagia Sophia, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là Ayasofya, có nghĩa là "Sự Khôn Ngoan Thánh Thiêng" trong tiếng Hy Lạp, chứ không phải tên một vị thánh như nhiều người nghĩ. Tên gọi này gắn với ý niệm về trí tuệ thiêng liêng mà công trình được dâng hiến. Đây cũng là một trong những cái tên nổi tiếng và lâu đời bậc nhất Istanbul.

Chụp ảnh trong Nhà thờ Hagia Sophia có được không? Được, bạn có thể chụp ảnh kiến trúc và các bức tranh khảm, nhưng không dùng đèn flash và không chụp người đang cầu nguyện. Một số bức khảm ở tầng trệt nằm trong khu cầu nguyện nên có thể bị che một phần, song vẫn ngắm được từ cửa sổ tầng gallery. Hãy chụp nhanh, nhẹ nhàng và giữ trật tự để tôn trọng không gian.

Nên đi Hagia Sophia lúc mấy giờ để tránh đông? Tốt nhất là tới ngay khi mở cửa vào buổi sáng, khoảng 8 đến 9 giờ tùy mùa, để đi trước các đoàn khách lớn và kịp ghé Cung điện Topkapi mở lúc 9 giờ. Một lựa chọn khác là vào cuối buổi chiều, vài tiếng trước giờ đóng. Nên tránh khung giờ cầu nguyện và buổi trưa thứ Sáu, đồng thời lưu ý mùa cao điểm từ tháng 4 đến tháng 10 thường đông và phải qua kiểm tra an ninh.

Hagia Sophia và Nhà thờ Hồi giáo Xanh khác nhau thế nào? Hagia Sophia cổ hơn nhiều, khánh thành năm 537 từ thời Byzantine, vốn là thánh đường Cơ Đốc với một mái vòm khổng lồ và nay thu vé tham quan khu gallery. Nhà thờ Hồi giáo Xanh được xây sau, khoảng năm 1609 đến 1616 thời Ottoman, nổi bật với 6 ngọn tháp và gạch men xanh Iznik, hiện vẫn vào cửa miễn phí. Hai công trình nằm đối diện nhau qua quảng trường Sultanahmet nên rất tiện ghép trong cùng buổi.

Về tác giả

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm Tour Thổ Nhĩ Kỳ Từ Hà Nội của DulichThoNhiKy.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Thổ Nhĩ Kỳ với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 6/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, hãy liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Thổ Nhĩ Kỳ.